Take a fresh look at your lifestyle.

استارتاپ ها چگونه ارزش گذاری میشوند

200

حدود یک سال پیش گزارشی در اکونومیست در آمد که ارزش استارتاپ های کشورهای مختلف را با هم مقایسه کرده بود. در این گزارش ارزش دیجیکالا ۱۵۰ میلیون دلار تخمین زده شده بود و باعث بحث و جدل های زیادی در شبکه های اجتماعی در مورد ارزش گزاری و موفقیت استارتاپ های ایرانی شد.

این مقاله در مورد دیجی کالا یا ارزش آن نیست، بلکه به این می پردازد که ارزش یک استارتاپ دقیقا یعنی چی؟ آیا ارزش آن ضریبی از درآمد ماهانه است؟ آیا مربوط دارایی ها یا برند آن است؟ و دقیقا چه اشخاصی ارزش آن را محاسبه میکنند؟

اگر از شما قیمت یک آیفون ۶ نو را بپرسم، خیلی راحت میتوانید با مراجعه به سایت اپل قیمت دقیق آن را مشاهده کنید. اگر قیمت یک آیفون ۶ دسته دوم را بپرسم شما میتوانید با مراجعه به سایت هایی مانند دیوار، شیپور، ایسام، قیمت تقریبی ان را در ایران محاسبه کنید. در واقع قیمت اجناسی مانند آیفون، دلار، سکه بهار آزادی کم و بیش مشخص است، حتی اگر هر روز مقداری تغییر کند.

از طرف دیگر اگر از شما بپرسم قیمت یک نقاشی پیکاسو چقدر است، به راحتی نمیتوانید ارزش آن را پیدا کنید. ارزش این جور اجناس فقط و فقط در مزایده مشخص میشود. برای مثال چند روز پیش رکورد فروش یک نقاشی پیکاسو در نیویورک زده شد. نقاشی Women of Algiers پیکاسو در مزایده ای به قیمت ۱۸۰ میلیون دلار (حدود ۲۶۱ میلیارد تومان) به فروش رفت. مسلما ارزش آن نقاشی به هیچ وجه مربوط به قیمت رنگ و قاب آن نمیشود و شاید فقط برای یک نفر در دنیا ۱۸۰ میلیون دلار ارزش داشته باشد. (شاید به من پول هم بدهند این نقاشی را در آپارتمان خودم نصب نکنم!)

Pablo-Picasso-Women-of-Algiers

ارزش گذاری استارتاپ ها از خیلی جهات شبیه به ارزش گذاری نقاشی های پیکاسو است. سرمایه گذاران روی استارتاپ ها نیز اشخاص یا شرکت های معدودی هستند و قیمت آن در مزایده مشخص میشود. پس وقتی میگویند که واتس اپ ۱۹ میلیارد دلار می ارزد، منظورشان این است که واست اپ برای فیسبوک ۱۹ میلیون دلار می ارزیده است. شاید برای ماکروسافت ۱۵ میلیارد، و برای اپل هیچ ارزشی نداشته باشد.

معیارهای ارزش یک استارتاپ (Early Stage)

حالا که تفاوت بین نحوه ارزش گذاری استارتاپ ها را با ارزش گذاری سکه بهار آزادی مشخص کردیم، بیایم در مورد اینکه سرمایه گذاران چگونه ارزش واقعی یک کسب و کار نوپا را تخمین میزنند صحبت کنیم.

در روز ها و ماههای اولیه عمر یک استارتاپ، محاسبه ارزش آن کار بیهوده و بی فایده ای است*. ارزش یک استارتاپ وقتی مهم میشود که آن استارتاپ به دنبال جذب سرمایه ست و در واقع حاضر است درصدی از سهم استارتاپ خود را به سرمایه گذاری بفروشد. در این نقطه ارزش استارتاپ توسط بنیانگذران محاسبه و توسط سرمایه گذاران مزایده-مانند به تایید میرسد.

برای مثال شما شاید استارتاپی داشته باشید که حدس میزنید ۳ میلیارد تومان ارزش دارد. اگر بعد از مذاکره با سرمایه گذران مختلف، توانستید فقط ۱ میلیارد بابت ۵۰% سهام جذب کنید، پس استارتاپ شما بیشتر نزدیک به ۲ میلیارد ارزش داشته است.

سرمایه گذاران برای اینکه ارزش استارتاپ شما را تخمین بزنند به نکات زیر توجه میکنند:

  • تیم بنیانگذار: مهمترین معیار تجربه و دانش و انگیزه تیم بنیانگذار می باشد. معیارهای دیگه مانند بازار هدف، کالا و طرح تجاری ممکن است که بعدها تغییر کنند (چرخش)، ولی تیم بنیانگذار اگر انگیزه کافی نداشته باشد، یا از هم جدا شود، احتمال موفقیت آن استارتاپ نزدیک به صفر خواهد بود.
  • سرعت رشد: هدف همه استارتاپ ها این است که سرعت رشد بالایی داشته باشند. برای مثال در شتابدهنده Y Combinator، که یکی از اولین و معروف ترین شتابدهنده های دنیا ست، از استارتاپ ها انتظار میرود که هر هفته ۱۰% رشد کنند! (معیار رشد برای هر کسب و کار میتواند متفاوت باشد. استارتاپی میتواند روی رشد درآمد تمرکز کند، یا تعداد یوزر، یا تعداد یا حجم کالاهای فروخته شده.) دو تا استارتاپ مختلف ممکن است هر دو ۱ میلیون کاربر داشته باشند. استارتاپ اول آن ۱ میلیون کاربر را در یک سال جذب محصول خود کرده است، استارتاپ دوم در ۵ سال. طبیعتا استارتاپ اولی ضریب رشد بالاتری داشته و به مراتب برای سرمایه گذاران جذاب تر خواهد بود.
  • حداکثر بازار: در حالت ایده آل استارتاپ ها تا ابد در حال رشد هستند! فیسبوک عملا به سقف افرادی که اینترنت دارند رسیده است، و با پروژه internet.org در تلاش است که سقف را بالاتر ببرد و اینترنت و سرویس فیسبوک را به دور افتاده ترین قسمت های جهان نیز برساند.

نکات دیگری مانند رقبا، مدل تجاری، استراتژی ورود به بازار هم مهم هستند ولی اگر ۳ مورد بالا را داشته باشید بقیه قابل حل خواهند بود.

Untitled-2

نتیجه گیری

همه ما شنیده ایم که احتمال شکست استارتاپ ها بسیار بالاست. آن استارتاپ هایی که بر مشکلات غلبه میکنند و به جمعیت یک کشور یا جهان سرویس می دهند، طبیعتا ارزش های نجومی پیدا میکنند.

اگر استارتاپی ۱۵۰ میلیون دلار، یا ۱۹ میلیارد دلار ارزش گذاری میشود، این ارزش ترکیبی از کیفیت و انگیزه بنیانگذاران و چشم انداز آنها، سرعت رشد، حداکثر بازار و مدل های درآمدزایی آن است. لازم است در نظر داشته باشیم که این رقم بر اساس توافق و چانه زنی بین بینانگذاران و سرمایه گذاران آن استارتاپ به دست آمده است و مبتنی بر رشد مستمر آن استارتاپ در ماهها و سالهای آینده می باشد.

اگر فکر میکنید این مقاله مفید بود آن را با دوستان استارتاپی خود به اشتراک بگذارید.


* اگر تازه شروع کرده اید و قصد گرفتن سرمایه ندارید ولی کنجکاوید که بدونید استارتاپ شما چقدر ارزش دارد، یک فرمول کاملا غیر رسمی را به شما معرفی میکنم.

این فرمول بر اساس سود استارتاپ شما میباشد. سود آخرین ماه فعالیت خود را ضرب در ۱۲ و تقسیم بر ۲۰% کنید:

LastMonthRevenue * 12/20%

مثال: اگر ماه گذشته شما ۵ میلیون تومان سود داشته اید، توسط این فرمول ارزش شرکت شما ۳۰۰ میلیون تومان خواهد شد. این فرمول البته خیلی غیر رسمی است و فقط در ایران کار میکند! آیا میتونید حدس بزنید که این فرمول از کجا آمده است؟

The post استارتاپ ها چگونه ارزش گذاری میشوند appeared first on کاریا.

کاریا

نظرات بسته شده است، اما بازتاب و پینگ باز است.